;W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Szczegółowe informacje znajdują się w POLITYCE PRYWATNOŚCI I WYKORZYSTYWANIA PLIKÓW COOKIES. OK, rozumiem

Polskie Towarzystwo Parazytologiczne

    



Dr Irena Iwańczuk

Pracownik Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie (1950–1971), ostatnia uczennica profesora Konstantego Janickiego, twórcy polskiej szkoły parazytologicznej. Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Srebrną Odznaką Związku Pracowników Służby Zdrowia oraz Medalem 50−lecia Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie. a za udział w Powstaniu Warszawskim – Warszawskim Krzyżem Powstańczym.

Dr Irena Iwańczuk urodziła się 27 marca 1907 roku w Warszawie. Po ukończeniu w 1928 r. Gimnazjum im. Królowej Jadwigi w Warszawie podjęła studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Warszawskiego. Była uczennicą Profesora Konstantego Janickiego, a Jej kolegami na studiach i przyjaciółmi w następnych latach, był kwiat późniejszej polskiej zoologii i parazytologii. Niestety, śmierć rodziców i trudne warunki materialne, zmusiły ją, po uzyskaniu absolutorium w 1932 roku, do zajęcia się pracą zarobkową; początkowo dorywczą, a od 1936 r. w Dyrekcji Wodociągów i Kanalizacji miasta stołecznego Warszawy, najpierw w biurze, a następnie na stanowisku asystenta w Laboratorium Stacji Filtrów, gdzie prowadziła chemiczne, bakteriologiczne i biologiczne badania wody.

W czasie wojny, od 1940 r. uczestniczyła w konspiracji, początkowo w ZWZ, a następnie w Armii Krajowej; była żołnierzem Wojskowej Służby Kobiet, jako sanitariuszka. Uczestniczyła w Powstaniu Warszawskim, pełniąc służbę w szpitalach polowych, kolejno przy ulicy Polnej 34, Śniadeckich 11 i Marszałkowskiej 70. Ranna w Powstaniu, nie opuściła posterunku i po kapitulacji została wraz z rannymi ewakuowana do szpitala w Zeithain przy Stalagu IVB. Powróciła do kraju, również z rannymi, w sierpniu 1945 r. Za udział w Powstaniu Warszawskim została odznaczona Warszawskim Krzyżem Powstańczym.

Po powrocie do kraju ponownie podjęła pracę w Laboratorium Stacji Filtrów i wznowiła przerwane studia. W 1949 r. zdała zaległe egzaminy i 19 grudnia 1949 r. uzyskała na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Warszawskiego stopień magistra filozofii w zakresie zoologii, wraz z anatomią porównawczą. Jej praca magisterska dotyczyła pasożytów gęsi i kaczek. Od 15 kwietnia 1950 r. pracowała w Państwowym Zakładzie Higieny w Warszawie w Oddziale Parazytologii, początkowo na stanowisku asystenta naukowego, a od 1953 r. po zdaniu egzaminu z parazytologii, na stanowisku adiunkta. W 1965 r. Pani Irena Iwańczuk na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi UW, za rozprawę pt. „Badania nad inwazją Lamblia muris Bensen, 1908, u białych myszy” wykonaną pod kierownictwem prof. dr Zdzisława Raabe, uzyskała stopień doktora nauk biologicznych.

W Państwowym Zakładzie Higieny dr Irena Iwańczuk prowadziła badania określające stopień zakażenia pasożytami dzieci ze żłobków, przedszkoli i szkół podstawowych oraz ludności Warszawy. Opracowywała metody parazytologicznych badań diagnostycznych, które następnie w formie zaleceń były przekazywane lekarzom i biologom Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych oraz do klinik i szpitali. Prowadziła również badania epidemiologiczne, dotyczące obecności czynników zakaźnych pasożytów człowieka w środowisku zewnętrznym. Proponowała usprawnienia dezynfekcji elementów środowiska, mające na celu zmniejszenie ryzyka zakażenia się pasożytami przez ludzi. Współpracowała z Główną Poradnią Zdrowia Psychicznego, poradniami Międzyszkolnymi oraz Klinikami Pediatrycznymi szpitali w celu określenia zakażenia pasożytami jelitowymi dzieci oraz określenia wpływu, wywoływanych przez nie chorób inwazyjnych, na ich system nerwowy.

Opublikowała ponad 30 prac i komunikatów naukowych z zakresu parazytologii środowiskowej i lekarskiej. Organizowała i prowadziła szkolenia z zakresu parazytologii dla studentów Uniwersytetu i Akademii Medycznej oraz środowiska lekarskiego. Należy także podkreślić modelowy charakter Jej środowiskowych badań parazytologicznych, który w latach późniejszych wykorzystywano w pracach seminaryjnych i magisterskich na kierunkach biologicznych o charakterze pedagogicznym.
Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Srebrną Odznaką Związku Pracowników Służby Zdrowia oraz Medalem 50−lecia Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie.

Z końcem 1971 r. doktor Irena Iwańczuk przeszła na emeryturę. Dalej jednak żywo interesowała się sprawami parazytologii i parazytologów; utrzymywała kontakty z licznymi przedstawicielami tego środowiska. W ostatnich miesiącach swego życia, z wielkim zaangażowaniem, choć w zakresie ograniczonym, ze względu na wiek i brak możliwości opuszczania mieszkania, uczestniczyła w odnawianiu nagrobka swojego wielkiego nauczyciela, profesora Konstantego Janickiego, oraz w organizacji sesji naukowej poświęconej Jego pamięci.
Dr Irena Iwańczuk zmarła 9 listopada 2006 r. w Warszawie. Została pochowana na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie, kwatera D−2−12.



Opracowanie: A. Rocka
na podstawie: Kazubski S.L., Orecka-Grabda T. 2007. Dr Irena Iwańczuk (1907-2006) - pro memoriam.
Wiadomości Parazytologiczne 53: 387-389.