;W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Szczegółowe informacje znajdują się w POLITYCE PRYWATNOŚCI I WYKORZYSTYWANIA PLIKÓW COOKIES. OK, rozumiem

Polskie Towarzystwo Parazytologiczne

    



Prof. dr Konstanty Stanisław Janicki

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego, zoolog, protistolog, twórca polskiej szkoły parazytologicznej.

©Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-N-231

Profesor Konstanty Janicki urodził się 16 listopada 1876 r. w Moskwie. Gimnazjum ukończył w Warszawie, w latach 1894–1898 studiował nauki przyrodnicze w Lipsku. Do 1919 r. przebywał poza krajem. W Europie na swej drodze spotykał wybitnych uczonych. W Lipsku poznał prof. Rudolfa Leuckarta, niemieckiego chemika, odkrywcę reakcji redukcyjnego aminowania związków karbonylowych za pomocą soli amonowych. We Fryburgu Bryzgowskim był słuchaczem wykładów znakomitego biologa Augusta Weismanna, twórcy teorii plazmy zarodkowej i przedstawiciela neodarwiznizmu. W Bazylei Janicki pracował pod kierunkiem Friedricha Zschokkea, szwajcarskiego parazytologa, gdzie w 1906 r. otrzymał tytuł doktora, za cykl prac nad tasiemcami. Spotkanie i współpraca z prof. Leuckartem zaowocowała wspaniałymi pracami protistologicznymi, które w zakresie barwienia preparatów wyróżniają się formą i precyzją. Janicki szczegółowo opisał 28 gatunków pasożytów, z czego 16 po raz pierwszy w świecie. W Rzymie współpracował z Giovannim Grassim, włoskim zoologiem, znanym ze swoich badań dotyczących cyklu życiowego zarodźca malarii. Pod kierunkiem Grassiego Janicki rozpoczął własne badania poświęcone pierwotniakom pasożytniczym.

W 1911 r., Janicki wrócił do Bazylei, gdzie wraz z Feliksem Rosenem ustalili i opisali cykl życiowy tasiemca bruzdogłowca szerokiego (1917 r.). Do Polski Janicki przyjeżdża na apel Ignacego Jana Paderewskiego, który będąc w Szwajcarii nakłaniał Polonię, aby stworzyła kadrę naukową Uniwersytetu Warszawskiego.

W 1919 r., po uzyskaniu nominacji profesorskiej, Janicki rozpoczyna pracę na Uniwersytecie Warszawskim obejmując Katedrę Zoologii Systematycznej i Morfologicznej. To tam powstaje teoria cerkomeru, wiążąca przywry z tasiemcami. W latach 1927–1932 wyjeżdża kilkukrotnie do Saratowa nad Wołgę oraz do Mesyny we Wło­szech, gdzie poświęca się pracy nad rozwojem tasiemca jesiotrów Amphilina foliacea oraz pierwotniaków Paramoeba (Janickina).

Od 1920 r. w Katedrze kierowanej przez prof. Janickiego rozpoczął się okres intensywnych obron doktoratów i nadawania stopnia doktora habilitowanego. Pierwszym był Witold Stefański (1891–1973), wybitny zoolog i parazytolog, założyciel Instytutu Parazytologii PAN w Warszawie (1951 r.). Pod kierunkiem Janickiego powstała także praca doktorska Jana Dembowskiego (1889–1963), etologa, późniejszego dyrektora Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN, profesora UW i prezesa PAN. Prof. K. Janicki był także opiekunem Jerzego Wiszniewskiego (1908–1944) w czasie jego studiów na UW, a następnie doktoryzowania i habilitowania się. Jerzy Wiszniewski był organizatorem, a następnie kierownikiem Stacji Hydrobiologicznej w Pińsku.

Prof. K. Janicki był członkiem m. in. Szwajcarskiego Towarzystwa Zoologicznego, Polskiej Akademii Umiejętności, Warszawskiego Towarzystwa Naukowego i Towarzystwa Anatomiczno-Zoologicznego. Nie mogąc pogodzić się z obiektywnymi przeciwnościami, popełnił samobójstwo 25 października 1932 r.
Profesor Konstanty Janicki został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, kwatera 172 rząd 2 nr grobu 10. Mogiłą opiekuje się Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego.



Opracowanie: A. Rocka
na podstawie: Welc-Falęciak R., Doligalska M. 2017. Konstanty Stanisław Janicki (1876-1932) - o bezgraniczności widnokręgów, na które się porywamy.
Kosmos 66: 145-151.