;W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Szczegółowe informacje znajdują się w POLITYCE PRYWATNOŚCI I WYKORZYSTYWANIA PLIKÓW COOKIES. OK, rozumiem

Polskie Towarzystwo Parazytologiczne

    



Prof dr hab. Heliodor Ireneusz Różycki–Szwejkowski

Współorganizator Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych, członek założyciel i prezes Polskiego Towarzystwa Parazytologicznego. Prezes Naczelnej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotą Odznaką Zrzeszenia Lekarzy Weterynaryjnych..

©Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Profesor Heliodor Ireneusz Różycki–Szwejkowski urodził się 24 maja 1904 roku w Warszawie. Po zdaniu w roku 1922 matury, studiował weterynarię na Wydziale Weterynaryjnym Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie uzyskał dyplom lekarza weterynarii (1930). Równocześnie w latach 1927–32 studiował zoologię na Wydziale Matematyczno–Przyrodniczym Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem profesora Konstantego Janickiego. W roku 1935 na podstawie rozprawy „O tak zwanych „narządach fagocytarnych” u Dioctophyme renale G.”uzyskał tytuł i stopień doktora filozofii. Od 1925 roku pracował jako asystent w Zakładzie Chemii na Wydziale Weterynaryjnym UW, a następnie w Zakładzie Higieny Zwierząt i Mięsoznawstwa (od roku 1928). Rok później został asystentem Katedry Patologii Ogólnej i Anatomii Patologicznej. W roku 1935 został adiunktem, przeprowadzał sekcje anatomopatologiczne i sądowoweterynaryjne oraz prowadził ćwiczenia z histopatologii. W latach 1933–1935 prowadził dział weterynarii na Korespondencyjnych Kursach Rolniczych im. Staszica w Warszawie, a w latach 1936–1937 wykonywał badania histopatologiczne w Weterynaryjnej Pracowni Rozpoznawczej Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych.Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku Profesor Szwejkowski był komendantem oddziału zakaźnego 31. szpitala polowego koni, a w czasie okupacji niemieckiej w latach1941–1944 był asystentem Laboratorium Bakteriologiczno-Mięsoznawczego Rzeźni Warszawskiej. W roku 1944, po wybuchu Powstania Warszawskiego, zorganizował pracownię kliniczną szpitala zakaźnego i kierował nią do roku 1947. Również w roku 1944 zorganizował Weterynaryjną Pracownię Rozpoznawczą, którą po wcieleniu w roku 1945 do Państwowego Instytutu Weterynaryjnego przekształcono w Wojewódzki Zakład Higieny Weterynaryjnej – Profesor Szwejkowski kierował nim do 1951 roku. W roku 1945, wraz ze wznowieniem działalności Uniwersytetu Warszawskiego, został powołany przez Wydziały Lekarski i Farmaceutyczny na stanowisko wykładowcy patologii ogólnej oraz mikrobiologii, gdzie mimo trudności powojennych zdołał zorganizować pracownię bakteriologiczną. Przyczynił się do restytuowania Wydziału Weterynaryjnego Uniwersytetu.  Po habilitacji w roku 1946 na podstawie wykonanej jeszcze przed wojną pracy „Z badań nad Dioctophymeozą” został zastępcą profesora i kierownikiem Zakładu Patologii Ogólnej i Anatomii Patologicznej Wydziału Weterynaryjnego, a po jego przeniesieniu do Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiegokierował Katedrą Anatomii Patologicznej SGGW aż do śmierci. Prowadził też zajęcia z towaroznawstwa oraz analizy botanicznej pasz i był kuratorem Zakładu Higieny Zwierząt i Towaroznawstwa Paszy UW. W roku 1954 został mianowany profesorem nadzwyczajnym. W latach 1955–1956 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Weterynaryjnego, był również delegatem Rady Wydziału do Senatu SGGW (1956–1958).

Profesor Rózycki-Szwejkowski był autorem licznych prac z zakresu anatomii patologicznej, m. in.: „Zmiany w nerkach psów wywołane przez pasożyt Dioctophymerenale G.”, „Zwój węzłowy nerwu błędnego w pośmiertnej diagnostyce wścieklizny”, czy „Technika sekcji zwłok zwierząt”. Był także autorem lub współautorem szeregu prac z zakresu parazytologii: „Paciorkowe zapalenie wymienia u krów”, „Moniliasis u drobiu”, czy „Polskie słownictwo parazytologiczne” oraz z zakresu problematyki ogólnoweterynaryjnej m. in.: „Hodowla zwierząt futerkowych w Niemczech i Polsce z punktu widzenia lekarsko-weterynaryjnego, „Bruceloza jako choroba zawodowa lekarzy weterynarii”. Dodatkowo, interesował się historią medycyny i weterynarii. Opublikował z tego zakresu wiele prac, np.: „Jaki jest źródłosłów słowa weterynaria”, „Polskie uczelnie weterynaryjne w latach 1918–1938”, „W 20-lecie Wiadomości Weterynaryjnych”, czy „Wydział Weterynaryjny Warszawski w latach 1946–1954”. Współuczestniczył również w opracowaniu „Rosyjsko-polskiego słownika lekarskiego” (1957) pod redakcją A. Hoffmana.

Profesor Różycki-Szwejkowski brał też udział w działalności wydawniczej. Przed wojną został redaktorem naczelnym czasopisma „Życie Weterynaryjne” (1937). Jednocześnie, był współpracownikiem redakcji „Wiadomości Weterynaryjnych” (1927-1939). W roku 1945 został członkiem komitetu redakcyjnego miesięcznika „Medycyna Weterynaryjna”. Od roku 1951 był sekretarzem naukowym kwartalnika „Polskie Archiwum Weterynaryjne”, organu Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych, a gdy pismo przestało wychodzić został redaktorem serii E (weterynaryjnej) „Roczników Nauk Rolniczych” i funkcję tę pełnił do  1961 roku.

Profesor był również aktywny w pracy społeczno-zawodowej. Jako student był prezesem Koła Medyków Weterynaryjnych, a następnie pełnił funkcje w Zarządzie Zrzeszenia Asystentów Uniwersytetu Warszawskiego. Będąc członkiem Zrzeszenia Lekarzy Weterynaryjnych RP brał udział jako delegat Zrzeszenia w XIII Międzynarodowym Kongresie Weterynaryjnym (Zurych-Interlaken) i opublikował z niego sprawozdanie w „Wiadomościach Weterynaryjnych” (1938). W tym samym roku został powołany na sekretarza Polskiego Komitetu Narodowego Unii Lekarzy Weterynaryjnych Słowiańskich. Po wojnie uczestniczył w pracach Rady Głównej Szkół Wyższych przy opracowywaniu programów studiów weterynaryjnych w wyższych uczelniach i programów szczegółowych dla liceów weterynaryjnych. Jako komisarz rządowy przeprowadzał wybory do Naczelnej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej, z czasem został wybrany na jej prezesa (1946–1949). Był współorganizatorem Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych i jego prezesem w latach 1956, 1959 i 1963. Profesor Szwejkowski był również członkiem założycielem Polskiego Towarzystwa Parazytologicznego. W latach 1954-1956 pełnił funkcję prezesa tego PTP. Był członkiem rady „Wiadomości Parazytologicznych” od momentu ukazania się czasopisma. Uczestniczył w pracach komisji nad opracowaniem polskiego słownictwa parazytologicznego. Był także prezesem warszawskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Anatomicznego (1956) i  wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Anatomopatologicznego (1958). Wchodził do Komitetu Nauk Weterynaryjnych PAN i był sekretarzem naukowym Komitetu Parazytologicznego PAN. Ponadto był członkiem Komisji Kwalifikacyjnej dla pracowników nauki, członkiem Komitetu Krajowego „L’AssociationMondiale Vétérinaire”, członkiem rady naukowej Instytutu Medycyny Morskiej w Gdańsku, członkiem Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia.

Zmarł 1 stycznia 1967 w Warszawie. Pochowany został w Alei Zasłużonych katolickiej części cmentarza Powązkowskiego, numer grobowca 103. Był odznaczony m. in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotą Odznaką Zrzeszenia Lekarzy Weterynaryjnych i odznaką «Za wzorową pracę w służbie weterynaryjnej».
 



Opracowanie: A. Cybulska
na podstawie: Żarnowski E., Fagasiński R. 1967. Prof. dr Heliodor Szwejkowski. Wiadomości Parazytologiczne, 3: 283–285.
Sroka S. Heliodor Różycki-Szwejkowski. [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XXII, 1989-1991, 550-551.